Tuần này, Meta tiếp tục sa thải hàng trăm nhân sự tại bộ phận Reality Labs và khâu tuyển dụng. Động thái nối dài chuỗi ngày cắt giảm khốc liệt kể từ năm 2022, nâng tổng số người mất việc tại đế chế này lên tới 25.000 người. Cuối năm ngoái, hãng cũng cắt 600 nhân sự tại Superintelligence Labs và đầu năm nay là 1.000 người tại Reality Labs.

Thế nhưng cùng lúc đó, gã khổng lồ mạng xã hội lại công bố một quyết định đầu tư gây choáng váng. Họ chính thức nâng mức rót vốn cho trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) tại El Paso, bang Texas lên tới 10 tỷ USD. Con số này cao gấp 6 lần so với cam kết 1,5 tỷ USD chỉ vừa được đưa ra hồi tháng 10 năm ngoái.

Cơ sở thứ 29 trên toàn cầu này dự kiến đạt công suất khổng lồ 1 gigawatt khi đi vào hoạt động năm 2028. Để phục vụ siêu dự án, Meta đang triển khai thêm 5.000 megawatt năng lượng sạch vào lưới điện Texas. Họ cũng hợp tác với các tổ chức phi lợi nhuận để cung cấp nước sạch, giảm áp lực lên nguồn nước địa phương.

Cắt người để nuôi máy - Big Tech dường như đang bước vào một kỷ nguyên mới. Nghịch lý này không chỉ là câu chuyện thu chi thông thường trên báo cáo tài chính. Nó đánh dấu một bước ngoặt lớn trong cách Mark Zuckerberg định hình lại đế chế công nghệ của mình.

AI đang thay đổi cách vận hành của Meta ra sao

Sâu xa từ nội bộ Meta, một cuộc đại phẫu về cách thức vận hành đang diễn ra. AI không còn là công cụ hỗ trợ đơn thuần mà dần trở thành thước đo sinh tồn. Giám đốc nhân sự Janelle Gale từng nhấn mạnh trong một bản ghi nhớ rằng "tác động từ AI" sẽ là yêu cầu cốt lõi từ năm 2026.

Nhân viên giờ đây bị yêu cầu phải tự báo cáo "thành tích AI" trong bản đánh giá năng lực định kỳ. Thậm chí, họ phải dùng chính công cụ "AI Performance Assistant" để viết các báo cáo này. Đáng chú ý, các kỹ sư đang chịu áp lực phải viết tới 75% lượng mã code bằng công nghệ AI.

Khoảng 80% nhân sự của công ty được yêu cầu ứng dụng công cụ này vào công việc hàng ngày. Giám đốc công nghệ Andrew Bosworth hiện đang trực tiếp phụ trách sáng kiến "AI for Work" để thúc đẩy xu hướng này. Tại bộ phận Reality Labs, một nhóm khoảng 1.000 người vừa bị xé lẻ và tổ chức lại thành các "pod AI".

Hệ thống quản lý truyền thống được làm phẳng tối đa để tăng cường làm việc liên ngành. Các kỹ sư giờ đây có thể kiêm nhiệm cả khâu thiết kế tùy theo từng dự án cụ thể. Toàn bộ nhân viên trong các nhóm này được gắn những chức danh hoàn toàn mới như AI Builder, AI Pod Lead hay AI Org Lead.

Mục tiêu của Mark Zuckerberg rất rõ ràng, đó là tối ưu hóa năng suất đến mức cực hạn. Một nhân sự xuất sắc cộng với AI giờ đây có thể gánh vác khối lượng công việc của cả một đội ngũ lớn. Chính CEO Meta từng mô tả năm 2026 là thời điểm AI bắt đầu thay thế những gì trước đây cần cả một phòng ban.

Người lao động đứng ở đâu?

Giữa vòng xoáy công nghệ khốc liệt đó, người lao động đang đứng ở đâu? Thực tế là các đợt sa thải vẫn âm thầm diễn ra trên diện rộng. Từ đợt cắt giảm 11.000 người đẫm nước mắt năm 2022, giọng điệu của vị CEO đã thay đổi hoàn toàn sang logic kinh doanh lạnh lùng.

Đầu năm 2025, khi loại bỏ thêm 3.600 người, ông tuyên bố đây là bước đi nhằm vào "những người có hiệu suất thấp". Tiêu chuẩn công việc đã bị đẩy lên mức vô cùng khắc nghiệt. Nhiều nhân viên ngậm ngùi rời đi mà không hề nhận được bất kỳ lời cảnh báo nào về hiệu suất trước đó.

Giáo sư kinh doanh Haoying Xu từ Viện Công nghệ Stevens nhận định, "hợp đồng tâm lý" giữa giới chủ và người lao động đã vỡ vụn. Những đặc quyền hào nhoáng thời đại dịch như cắt tóc miễn phí hay phòng ngủ trưa đã biến mất. Tỷ lệ quản lý tại đội ngũ AI mới của Meta lên tới 50 nhân viên trên 1 quản lý, vượt xa mức trung bình 12,1 của thị trường.

Meta luôn khẳng định việc tái cấu trúc và sa thải là 2 quá trình hoàn toàn độc lập. Tuy nhiên, bức tranh thực tế lại cho thấy một sự thật phũ phàng. Công ty thu hẹp nhân sự nhưng ép những người ở lại phải dùng AI để bù đắp khối lượng công việc khổng lồ.

Liệu đây đơn thuần là một cuộc nâng cấp năng suất, hay thực chất là quá trình lọc bỏ con người? Giáo sư Xu cảnh báo sự thiếu nhất quán trong điều hành đang khiến nhiều nhân sự rơi vào trạng thái "nghỉ việc trong im lặng". Việc Zuckerberg từng "tất tay" đổi tên công ty thành Meta năm 2021 rồi liên tục thay đổi chiến lược khiến nhân viên dần mất niềm tin.

Meta nâng đầu tư trung tâm dữ liệu AI tại Texas lên 10 tỷ USD (Ảnh minh họa: BTW).

Rõ ràng, Mark Zuckerberg không chỉ đơn thuần cắt giảm chi phí sau "năm hiệu quả" 2023. Ông đang viết lại toàn bộ mô hình doanh nghiệp của Meta. Việc bạo chi 10 tỷ USD cho trung tâm dữ liệu Texas nằm trong cuộc chạy đua hạ tầng AI toàn ngành với quy mô hơn 630 tỷ USD trong năm nay.

Dự án tại Texas sẽ huy động hơn 3.000 lao động lúc cao điểm, nhưng khi vận hành chỉ cần khoảng 300 nhân sự dài hạn. Đây chính là minh chứng rõ nét cho mô hình "công ty ít người - nhiều AI". Meta đang đặt cược mọi thứ để đạt mức vốn hóa 9.000 tỷ USD vào năm 2031, hứa thưởng hàng trăm triệu USD cho lãnh đạo nếu đạt mục tiêu.

Áp lực kinh doanh càng đè nặng khi cổ phiếu Meta vừa giảm điểm sau các phán quyết pháp lý liên quan đến tác động nền tảng lên người dùng trẻ tuổi. Điều này làm dấy lên lo ngại công ty phải thay đổi thiết kế sản phẩm, đe dọa mảng quảng cáo cốt lõi. Chuyên gia chiến lược Jessica Kriegel cho rằng, Zuckerberg sẵn sàng tái thiết hệ thống rất nhanh khi thị trường biến động.

Từ câu chuyện của Meta, có thể thấy để giữ người giỏi, điều nhân viên cần không phải là lời hay ý đẹp, mà là sự ổn định và nhất quán trong cách công ty vận hành. Và cuộc chơi của Big Tech giờ cũng đã khác và thực dụng hơn: không còn là tuyển bao nhiêu người, mà là mỗi người tận dụng AI được đến đâu để tạo ra giá trị.

Dantri.com.vn