Theo các nguồn tin từ Reuters cho biết, Trung Quốc chưa cấp phép cho các nhà máy lọc dầu lớn xuất khẩu nhiên liệu sang những thị trường ngoài Hong Kong và Macau trong tháng 10. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh nước này bắt đầu kỳ nghỉ kéo dài một tuần từ ngày 1/10.

Hiện chưa rõ hoạt động xuất khẩu có được nối lại sau khi kỳ nghỉ kết thúc ngày 7/10 hay không. Quyết định cuối cùng có thể phụ thuộc vào lượng nhiên liệu tồn kho và sản lượng của các nhà máy lọc dầu trong nước.

Đây là bước đảo chiều đáng chú ý sau vài tháng Trung Quốc từng bước nới hạn chế xuất khẩu. Bắc Kinh bắt đầu siết nguồn cung ra nước ngoài hồi tháng 3, sau khi chiến sự Iran làm gián đoạn dòng dầu thô từ Trung Đông. Đến tháng 7, các hạn chế được nới lỏng, nhưng lượng diesel, xăng và nhiên liệu máy bay xuất khẩu vẫn được điều tiết theo từng tháng.

Nguyên nhân quan trọng nhất khiến Bắc Kinh tiếp tục thận trọng là lượng nhiên liệu dự trữ trong nước chưa trở lại mức trước chiến sự.

Theo Zameer Yusof, quản lý cấp cao của bộ phận các sản phẩm dầu sạch tại Kpler, tồn kho thương mại dầu diesel và gasoil của Trung Quốc hiện thấp hơn khoảng 20 triệu thùng so với ngưỡng mà Bắc Kinh đặt ra để bình thường hóa xuất khẩu. Với xăng, mức thiếu hụt vào khoảng 9 triệu thùng.

Trung Quốc sở hữu công suất lọc dầu lớn nhất thế giới và về lý thuyết có khả năng tăng sản lượng để tận dụng biên lợi nhuận xuất khẩu đang hấp dẫn. Tuy nhiên, ưu tiên trước mắt vẫn là an ninh nguồn cung nội địa.

Michal Meidan, Giám đốc nghiên cứu năng lượng Trung Quốc tại Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford, nhận định: "Điều này cho thấy trọng tâm của chính phủ vẫn là bảo đảm nguồn cung trong nước. Thị trường quốc tế chỉ đứng sau."

Tín hiệu siết nguồn cung đã xuất hiện tại các nhà máy. PetroChina hôm 30/9 hủy một số lô xăng và nhiên liệu máy bay dự kiến xuất khẩu trong tháng 10, dù phần lớn mới được cam kết trong hai tuần trước đó.

Zhejiang Petrochemical, một trong những doanh nghiệp lọc hóa dầu tư nhân lớn, cũng không lên lịch xuất khẩu sản phẩm dầu trong tuần nghỉ lễ.

Việc nguồn cung từ Trung Quốc có nguy cơ biến mất trong tháng 10 diễn ra đúng lúc thị trường nhiên liệu thế giới chịu tác động từ nhiều phía.

Xung đột tại Iran đã làm giảm nguồn cung sản phẩm dầu từ Trung Đông, trong khi các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở lọc dầu Nga tiếp tục ảnh hưởng tới nguồn nhiên liệu của Moskva. Giá diesel tại một số thị trường vì thế đã lên mức cao kỷ lục.

Tại thị trường châu Á, chênh lệch giá hợp đồng hoán đổi diesel tháng 10 và tháng 11 đã tăng lên mức cao nhất hai tuần khi giới giao dịch đặt cược nguồn cung từ Trung Quốc sẽ bị hạn chế.

Trong tháng 9, Trung Quốc đã xuất khoảng 1,4 triệu tấn diesel, 500.000 tấn xăng và ít nhất 2 triệu tấn nhiên liệu máy bay, bao gồm lượng hàng ngoại quan chuyển tới Hong Kong và Macau. Các con số này đều cho thấy nguồn cung ra thị trường đã giảm so với tháng 8.

Singapore, Malaysia, Australia, Việt Nam, Bangladesh và Philippines nằm trong nhóm những điểm đến lớn của nhiên liệu Trung Quốc trong tháng 9. Hàn Quốc có thể bù đắp một phần khoảng trống nếu nguồn hàng Trung Quốc vắng mặt. Tuy nhiên, lượng nhiên liệu giao ngay của các nhà máy lọc dầu Hàn Quốc cũng bị giới hạn bởi những hợp đồng dài hạn đã ký.

Bangladesh đặc biệt dễ chịu tác động khi có tới khoảng một phần ba nhiên liệu tinh chế nhập khẩu được mua từ Unipec và PetroChina. Song, một quan chức năng lượng Bangladesh cho biết nước này chưa nhận được thông báo thay đổi nguồn cung và các nhà cung cấp Trung Quốc có thể tìm nguồn hàng từ nơi khác nếu cần thiết.

Diễn biến mới cũng xuất hiện không lâu sau chuyến thăm Washington của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nơi Tổng thống Mỹ Donald Trump đề nghị Bắc Kinh hỗ trợ ổn định nguồn cung nhiên liệu toàn cầu.