Theo ông Long Lê, trưởng bộ phận bán lẻ của NielsenIQ Việt Nam, tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của Việt Nam năm ngoái chưa chuyển hóa thành chi tiêu tiêu dùng mạnh mẽ.

Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Bán lẻ Châu Á Việt Nam - 2026 , ông Lê cho biết, dù GDP đạt tăng trưởng 8%, tiêu dùng bán lẻ trong nước vẫn còn yếu, người tiêu dùng ngày càng thận trọng hơn trong các quyết định mua sắm.

Ông chỉ ra những phân khúc cụ thể nơi nhu cầu đang chậm lại. “Nếu nhìn vào lĩnh vực công nghệ và hàng tiêu dùng lâu bền, tốc độ tăng trưởng số lượng sản phẩm thực tế đang giảm ở mức 8,5%, còn nếu nhìn vào lĩnh vực hàng tiêu dùng nhanh (FMCG), tốc độ tăng trưởng khối lượng đang giảm ở mức 1,1%.”

“Họ có tiền rồi, nhưng họ không muốn tiêu”, ông Lê nói. “Theo khảo sát tâm lý người tiêu dùng năm ngoái của chúng tôi, 63% cho biết họ sẽ thận trọng và hạn chế tăng chi tiêu, tăng 6% so với năm ngoái.”

Chi phí sinh hoạt tăng cao và những bất ổn toàn cầu đang ảnh hưởng đến thói quen chi tiêu. Ông Lê nhận định: “Họ lo lắng về giá thực phẩm và hàng tạp hóa, lo lắng về suy thoái kinh tế, chi phí y tế, giá xăng dầu. Tôi nghĩ những lo lắng này sẽ ngày càng gia tăng”.

Ông lưu ý rằng nhiều người Việt Nam đang tiết kiệm cho những khoản mua sắm lớn như nhà cửa, xe máy hoặc vàng, thay vì chi tiêu thoải mái.

Mặc dù thận trọng trong ngắn hạn, ông Lê nhấn mạnh tiềm năng dài hạn của thị trường bán lẻ Việt Nam.

“Về cơ bản, thị trường bán lẻ của Việt Nam vẫn còn rất, rất nhiều tiềm năng, ít nhất là trong 10 năm tới, bởi tốc độ đô thị hóa, thu nhập khả dụng tăng cao, và vì ngành bán lẻ hiện đại vẫn còn rất nhiều dư địa để phát triển.”

Ông Lê chỉ ra rằng, mặc dù thương mại truyền thống vẫn chiếm ưu thế - chiếm 81% hoạt động bán lẻ - nhưng tốc độ tăng trưởng của nó đã chậm lại chỉ còn 1%, trong khi các kênh thương mại hiện đại như siêu thị, cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini tiếp tục mở rộng.

Ngành bán lẻ trực tuyến cũng đang phát triển nhanh chóng, với doanh số bán hàng trực tuyến nói chung tăng 20% ​​và các sản phẩm dành cho mẹ và bé tăng 10% mỗi năm.

Đối với các nhà bán lẻ, thách thức nằm ở việc thu hút sự chú ý của người tiêu dùng và thích ứng với hành vi mua sắm ngày càng thay đổi của họ. Ông Lê đã vạch ra ba ưu tiên, đó là cung cấp lý do thuyết phục để mua sắm, duy trì sự linh hoạt để đáp ứng nhu cầu thay đổi và tận dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để hiểu rõ hơn về thị trường.

“Việc quan sát hoặc phỏng đoán có thể không còn hiệu quả nữa”, ông nói. “Bạn cần số hóa hành vi khách hàng và tận dụng sức mạnh của trí tuệ nhân tạo để tạo ra những hiểu biết sâu sắc về thị trường, cùng với kế hoạch hành động để thu hút khách hàng.”

Ông Lê cũng cho rằng các nhà bán lẻ phải xem xét sự thay đổi sở thích của người tiêu dùng. “Người tiêu dùng tại Việt Nam hiện nay không chỉ đơn thuần tìm kiếm giá rẻ. Họ tìm kiếm giá trị, chứ không phải giá rẻ, và bạn cần phải thích ứng với điều đó.”

Ông chỉ ra sự chuyển dịch khỏi việc mua sắm theo cảm xúc hoặc bốc đồng. “Họ trở nên kỷ luật hơn trong việc mua sắm. Xu hướng ngừng mua một số sản phẩm nhất định của họ đã tăng từ 17% vào năm 2024 lên 35% vào năm 2025”, ông Lê nói.

Ông Lê lưu ý rằng các nhà bán lẻ không thể chỉ dựa vào quy mô dân số để dự đoán doanh số bán hàng vì dữ liệu có ý nghĩa có thể giúp phát hiện ra những cơ hội tiềm ẩn.

Ông đã đưa ra những ví dụ về việc một tỷ lệ nhỏ các cửa hàng lại chiếm một phần doanh thu không cân xứng, nhấn mạnh sự cần thiết phải đầu tư một cách cẩn thận và tối ưu hóa lợi nhuận.

“Việt Nam đang đối mặt với một số khó khăn trong ngắn hạn, nhưng tôi khuyến khích các bạn tin tưởng vào sự tăng trưởng dài hạn của thị trường này. Nó có tiềm năng rất lớn”, ông nói.

Blcatbd