Nhiều người tin rằng teo não chỉ xảy ra ở người già, nhưng thực tế quá trình này bắt đầu sớm hơn bạn tưởng. Tiến sĩ Makiko Kimura (Nhật Bản) chỉ ra rằng hiện tượng teo não thực chất là một quá trình sinh lý tự nhiên, có thể khởi động âm thầm ngay từ tuổi 30. Nếu bạn đột nhiên quên mục đích khi bước vào phòng hoặc dễ cáu gắt, đó có thể là những tín hiệu cho thấy tốc độ teo não sinh lý đang diễn ra nhanh hơn mức bình thường.

Theo Tiến sĩ Kimura, khi chúng ta ngày càng già đi, các tế bào thần kinh dần teo lại hoặc bị mất đi theo quy luật lão hóa của cơ thể. Vùng sọ trước và vùng sọ bên là những nơi chịu tác động mạnh nhất của quá trình teo não tự nhiên này. Sự sụt giảm chất xám do teo não không chỉ ảnh hưởng đến trí nhớ mà còn làm suy giảm khả năng kiểm soát cảm xúc. Vì vậy, hiểu đúng về teo não sinh lý sẽ giúp chúng ta có cách can thiệp kịp thời để bảo vệ não bộ và sức khỏe tổng thể.

Bên cạnh yếu tố tuổi tác, căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ hay việc lạm dụng rượu bia và chế độ ăn uống thiếu cân bằng chính là những "thủ phạm" khiến tốc độ teo não diễn ra nhanh chóng.

Tiến sĩ Kimura giải thích, khi stress, cơ thể tiết ra quá mức hormone cortisol gây tổn thương trực tiếp đến hồi hải mã. Trong khi rượu bia và sự thiếu hụt dinh dưỡng lại đẩy nhanh quá trình sụt giảm chất xám, khiến hiện tượng teo não trở nên trầm trọng hơn.

Tuy nhiên, não bộ có khả năng "bù đắp" rất mạnh mẽ; các tế bào còn lại hoàn toàn có thể xây dựng mạng lưới liên kết mới để chống lại ảnh hưởng của teo não. Vì vậy, bạn có thể "tự cứu lấy mình" bằng cách thay đổi lối sống. Trong đó có 5 thói quen quan trọng được Tiến sĩ Kimura khuyến nghị làm ngay:

1. Ưu tiên giấc ngủ vàng và cai "nghiện" thiết bị điện tử

Giấc ngủ chính là thời gian bảo trì quan trọng nhất của não bộ. Tiến sĩ Kimura khuyên mọi người nên tránh tiếp xúc với điện thoại hoặc máy tính trước khi ngủ để não bộ được nghỉ ngơi khỏi ánh sáng xanh. Một giấc ngủ ngắn khoảng 15 đến 20 phút vào ban ngày sẽ có lợi cho sức khỏe thần kinh hơn việc lạm dụng cà phê để duy trì sự tỉnh táo. Tuy nhiên, tốt nhất là ngủ đủ ban đêm 6 - 8 tiếng, ngủ trước 23 giờ.

2. Bổ sung thực phẩm giúp sản sinh hormone hạnh phúc

Chế độ ăn uống cân bằng là nền tảng cốt lõi để duy trì sức khoẻ não bộ và làm chậm quá trình teo não. Trong đó cần đặc biệt chú ý bổ sung tryptophan. Đây là nguyên liệu để sản xuất serotonin giúp ổn định tâm trạng và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Bạn nên ưu tiên các thực phẩm như trứng, đậu phụ, natto và chuối trong thực đơn hàng ngày để cung cấp dưỡng chất thiết yếu giúp não bộ chống lại sự căng thẳng.

3. Vừa vận động vừa tư duy để làm chậm quá trình teo não

Thay vì các bài tập cường độ cao đơn thuần, Tiến sĩ Kimura khuyến nghị thực hiện các hoạt động đa nhiệm kết hợp cả thể chất lẫn tinh thần. Bạn có thể vừa đi bộ vừa nhẩm đếm số, vừa làm việc nhà vừa chơi trò chơi chữ hoặc vừa hát vừa dậm chân theo nhịp. Phương pháp này kích thích lưu lượng máu lên não mạnh mẽ hơn, từ đó tăng cường mạng lưới liên kết giữa các tế bào thần kinh còn lại.

4. Đón nhận những sở thích và trải nghiệm mới

Bộ não rất sợ sự đơn điệu và những thói quen lặp đi lặp lại. Việc học một nhạc cụ mới, giải câu đố hoặc bắt đầu một môn thể thao chưa từng thử sức sẽ mang lại những kích thích mới mẻ. Những trải nghiệm này buộc não bộ phải vận hành các vùng chức năng mới, tạo ra những "con đường" dẫn truyền thần kinh để bù đắp cho những phần đã bị thoái hóa. Từ đó, bạn có thể khiến não giảm tốc độ teo não lại, cải thiện trí nhớ.

5. Cải thiện thể chất bằng liệu pháp tự nhiên

Tình trạng teo não thường đi kèm với việc mệt mỏi và khí huyết lưu thông kém. Tiến sĩ Kimura gợi ý sử dụng các liệu pháp thảo dược hỗ trợ bổ sung khí huyết cho những người dễ mệt mỏi. Đối với người thường xuyên bị lo âu, các hoạt chất tự nhiên giúp làm dịu hệ thần kinh tự chủ sẽ là lá chắn bảo vệ hồi hải mã khỏi tác động tiêu cực của hormone căng thẳng. Tuy nhiên, phải thực hiện thăm khám với bác sĩ chuyên khoa để tìm ra liệu pháp phù hợp với mình, tuyệt đối không tự ý dùng.

Quá trình teo não sinh lý là không thể tránh khỏi, nhưng tốc độ của nó phụ thuộc vào thói quen của bạn. Chỉ cần điều chỉnh lối sống ngay từ hôm nay, bạn có thể giúp não bộ duy trì sức sống và vượt qua nỗi lo về teo não.

PNM