Trong bối cảnh dòng vốn đổ mạnh vào các dự án dầu khí, điện gió và hạ tầng năng lượng, hoạt động mua bán sáp nhập (M&A) được xem là công cụ chiến lược giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian phát triển dự án, mở rộng quy mô hoạt động, tiếp cận công nghệ mới, gia tăng khả năng kiểm soát chuỗi giá trị.

Theo báo cáo M&A mới nhất của Công ty Grant Thornton Việt Nam (Công ty kiểm toán độc lập duy nhất được định giá các doanh nghiệp nhà nước tại Việt Nam), trong tháng 4/2026, thị trường M&A Việt Nam ghi nhận tổng cộng 18 giao dịch được công bố; trong đó, chỉ có 11 thương vụ có giá trị giao dịch được công bố hoặc có thể ước tính, với tổng quy mô đạt khoảng 69,9 triệu USD.

Đáng chú ý, dòng vốn tiếp tục tập trung mạnh vào lĩnh vực năng lượng và hạ tầng cốt lõi.

Tiêu biểu như thương vụ Tập đoàn Nebula Energy (Mỹ), thông qua công ty con AG&P LNG, đã ký thỏa thuận mua 51% cổ phần còn lại tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Cảng LNG Cái Mép từ Công ty trách nhiệm hữu hạn Hải Linh, nâng tỷ lệ sở hữu lên 100%.

Thương vụ này giúp AG&P LNG nắm toàn quyền kiểm soát một trong số ít kho cảng LNG tại Việt Nam đã hoàn thiện hạ tầng và pháp lý cho hoạt động nhập khẩu LNG.

Dự án có công suất giai đoạn 1 đạt 3 triệu tấn/năm và có thể mở rộng lên 6 triệu tấn/năm, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng khí cho các dự án điện khí khu vực phía Nam.

Tương tự, Công ty trách nhiệm hữu hạn Năng lượng REE (REE Energy) đã phê duyệt kế hoạch nhận chuyển nhượng tối đa 100% cổ phần tại Công ty cổ phần Điện gió Phú Cường, qua đó tiếp quản cụm nhà máy điện gió Phú Cường 1A và 1B với tổng công suất 200 MW tại Cần Thơ.

Dự án có tổng mức đầu tư 9.140 tỷ đồng (tương đương khoảng 400 triệu USD) và từng được phát triển bởi liên doanh giữa Mainstream Renewable Power và Tập đoàn Phú Cường.

Cũng theo Grant Thornton Việt Nam, hoạt động mua bán-sáp nhập (M&A) lĩnh vực năng lượng Việt Nam đã phục hồi trong năm 2025 với 29 giao dịch, đạt giá trị 747 triệu USD, tăng mạnh so với mức 20 triệu USD của năm 2024 và dự báo năm 2026 tiếp tục đà tăng ở phân khúc giá trị tầm trung.

Cùng quan điểm này, phân tích của chuyên gia Tracy Herrmann và Chloe Ho đến từ Công ty tư vấn PWC Việt Nam nhận định năm 2026, sự thay đổi đột phá về nhu cầu năng lượng sẽ thúc đẩy hoạt động M&A trên các lĩnh vực năng lượng, tiện ích và tài nguyên, bao gồm phát điện, lưu trữ, truyền tải và các tài sản hỗ trợ lưới điện, với các chiến lược về khí hóa lỏng (LNG), năng lượng hạt nhân và khả năng phục hồi tại địa phương được chú trọng.

Hoạt động mua bán sáp nhập và đầu tư dầu khí năm 2026 sẽ được định hình bởi sự quan tâm trở lại với khí đốt tự nhiên và LNG, khi các thương vụ mua lại chiến lược và tích hợp đường ống dẫn khí hỗ trợ nỗ lực hướng tới nguồn cung năng lượng hiệu quả, đáng tin cậy và có khả năng mở rộng quy mô trong bối cảnh địa chính trị, thị trường thay đổi.

Trong lịch sử ngành dầu khí quốc tế, nhiều thương vụ M&A đã góp phần định hình lại cục diện ngành năng lượng toàn cầu.

Điển hình như thương vụ Exxon sáp nhập Mobil năm 1999, tạo nên ExxonMobil - một trong những tập đoàn năng lượng lớn nhất thế giới; Chevron mua lại Texaco năm 2001; gần đây là Chevron thâu tóm Hess hay nhiều thương vụ chuyển nhượng tài sản giữa các công ty dầu khí quốc gia và quốc tế nhằm tiếp cận các mỏ dầu khí có tiềm năng thương mại cao.

Thay vì mất nhiều năm cho hoạt động tìm kiếm thăm dò với mức độ rủi ro lớn, M&A giúp doanh nghiệp tiếp cận ngay các tài sản đã được phát hiện, đánh giá hoặc đang trong giai đoạn phát triển, qua đó rút ngắn thời gian đưa nguồn tài nguyên vào khai thác và tối ưu hiệu quả đầu tư.

Là đơn vị chủ lực của Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) trong tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí, Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn về tư duy đầu tư, phương thức triển khai và năng lực cạnh tranh quốc tế.

Trong giai đoạn 2026-2030, PVEP đặt mục tiêu phù hợp với chiến lược của Petrovietnam với việc giữ nhịp tăng trưởng năm 2026 từ 10%.

Để hiện thực các mục tiêu này, PVEP đang tập trung tìm kiếm các cơ hội đầu tư mới, đặc biệt thông qua hình thức M&A, qua đó tạo động lực tăng trưởng và khẳng định vai trò trong chiến lược phát triển thị trường và kinh doanh quốc tế của Petrovietnam.

Xác định M&A là một trong những động lực tăng trưởng chiến lược, PVEP định hướng đẩy mạnh tìm kiếm, tham gia các cơ hội đầu tư nước ngoài thông qua hình thức M&A và mua lại quyền lợi tham gia dự án (farm-in) tại các dự án đã có sẵn trữ lượng, sẵn sàng phát triển hoặc đang trong giai đoạn khai thác.

Cùng đó, PVEP xác định tập trung vào các thị trường trọng điểm có môi trường đầu tư ổn định, tiềm năng dầu khí lớn, cơ sở hạ tầng phát triển và điều kiện triển khai thuận lợi.

VNP