Theo Chỉ số Container Thế giới (WCI) của hãng tư vấn vận tải biển Drewry Shipping Consultants, trong tuần kết thúc vào ngày 25-9, giá cước vận tải biển trung bình ở 8 tuyến hàng hải chính trên thế giới giảm 8% so với tuần trước đó, xuống còn 1.761 đô la Mỹ/container 40 feet (FEU).

Giá cước giảm khắp trên các tuyến hàng hải trong bối cảnh các hãng tàu chật vật duy trì hoạt động dù đã cắt giảm công suất.

Tuần trước, giá cước giao ngay từ Thượng Hải (Trung Quốc) đến Los Angeles (Mỹ) giảm 10% xuống còn 2.311 đô la/FEU, trong khi giá cước tuyến Thượng Hải-New York giảm 8% xuống còn 3.278 đô la/FEU.

Trên các tuyến Á-Âu, giá cước từ Thượng Hải đến Rotterdam (Hà Lan) giảm 9% xuống còn 1.735 đô la/ FEU. Giá cước tuyến Thượng Hải-Genoa (Ý) giảm 7% xuống còn 1.990 đô la/FEU.

Các hãng vận tải biển đã giảm công suất trước khi nhà máy tại Trung Quốc đóng cửa trong Tuần lễ Vàng, kỳ nghỉ kéo dài 7 ngày vào dịp Quốc khánh Trung Quốc 1-10.

Dù vậy, Drewry dự báo, giá cước vận tải biển sẽ tiếp tục giảm do nhu cầu yếu.

Chỉ số Vận tải Container Thượng Hải (SCFI), đo lường giá cước từ Thượng Hải đến các khu vực khác trên thế giới, cũng ghi nhận mức giảm hàng tuần mạnh nhất trong gần một thập niên, xuống còn 1.198,21 điểm hôm 25-9  và tiếp tục giảm 1.114,52 điểm vào hôm 26-9.

Chỉ số SCFI đạt trung bình 1.645 điểm trong quí 2, thấp hơn 37% so với cùng kỳ năm ngoái.

Lars Jensen, người đứng đầu công ty tư vấn Vespucci Maritime lưu ý rằng, mức giá cước vận tải biển giao ngay trên toàn cầu hiện nay đã giảm về mức ngang bằng hoặc thậm chí thấp hơn mức giá trước khi các tàu chuyển hướng khỏi Biển Đỏ vào cuối năm 2023 để tránh các vụ tấn công của lực lượng phiến quân Houthi.

“Hiện tại, điều này cho thấy tình hình thị trường khá yếu”, Jensen nói đồng thời nhấn mạnh, giai đoạn trầm lắng của vận tải biển do ảnh hưởng của Tuần lễ Vàng ở Trung Quốc vẫn chưa hoàn toàn bắt đầu.

Việc các tàu đi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi để né Biển Đỏ khiến lịch trình vận chuyển tăng thêm từ 10-14 ngày, công suất có sẵn giảm xuống, đẩy giá cước tăng liên tục cho đến giữa năm 2024.

Hiện tại, các tàu vẫn tiếp tục hạn chế đi qua Biển Đỏ, nằm ở phía dưới Kênh đào Suez, vốn là tuyến hàng hải ngắn nhất kết nối Á-Âu.

Sự bất ổn xung quanh các chính sách thuế quan của Mỹ kể từ khi ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng hồi tháng Giêng đã tạo ra những thăng trầm trên thị trường vận chuyển container trong năm nay.

Giá cước vận tải biển tăng vọt từ giữa tháng Tư  nhờ nhu cầu nhập hàng sớm để tránh thuế quan của doanh nghiệp Mỹ sau khi ông Trump tạm hoãn áp thuế đối ứng trong 90 ngày. Tuy nhiên, giá cước quay đầu giảm khi nhu cầu này suy yếu cùng với việc các hãng tàu liên tục tăng công suất  trên các tuyến vận chuyển container đến Mỹ.

Theo báo cáo đánh giá vận tải hàng hải năm 2025 do Tổ chức Thương mại và Phát triển Liên hợp quốc (UNCTAD) công bố hôm 24-9, vận tải biển toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mong manh, với chi phí gia tăng và bất ổn dâng cao.

UNCTAD cho biết sau khi tăng trưởng 2,2% trong năm 2024, thương mại đường biển toàn cầu dự kiến tăng chậm lại ở mức 0,5% trong năm 2025.

UNCTAD ghi nhận, căng thẳng chính trị, mô hình thương mại thay đổi và các tuyến đường vận tải được tái cấu trúc đang định hình lại bản đồ của thương mại hàng hải.

Các biện pháp chính sách do Mỹ và một số đối tác thương mại công bố, bao gồm thuế quan và phí cảng mới tại Mỹ đối với một số tàu do nước ngoài đóng hoặc vận hành, đang làm tăng thêm chi phí và sự bất ổn.

UNCTAD cảnh báo, mục tiêu giảm phát thải carbon trong vận tải biển sẽ kéo theo những chi phí đáng kể, bao gồm đổi mới đội tàu, điều chỉnh cảng biển và cơ sở hạ tầng nhiên liệu thay thế.

Tính đến tháng 1-2025, đội tàu thương mại toàn cầu bao gồm 112.500 con tàu với tổng trọng tải đạt 2,44 tỉ tấn. Trong đó, Hy Lạp, Trung Quốc và Nhật Bản kiểm soát hơn 40% tổng trọng tải của đội tàu thế giới, theo UNCTAD.

KTSG