Từ ngày 1.1.2026, Luật Việc làm 2025 chính thức có hiệu lực với nhiều điều chỉnh quan trọng liên quan đến chế độ bảo hiểm thất nghiệp. Những thay đổi này tác động trực tiếp đến quyền lợi của người lao động cũng như trách nhiệm của người sử dụng lao động.

1. Thống nhất một mức trần hưởng trợ cấp thất nghiệp

Theo khoản 1 Điều 39 Luật Việc làm 2025, mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng theo tháng do Chính phủ công bố tại thời điểm cuối cùng đóng bảo hiểm thất nghiệp.

Trong khi đó, Luật Việc làm 2013 quy định mức trần khác nhau giữa khu vực nhà nước và khu vực doanh nghiệp, căn cứ theo lương cơ sở hoặc lương tối thiểu vùng. Việc thống nhất một mức trần như quy định mới giúp xóa bỏ sự phân biệt giữa các khu vực, đảm bảo tính công bằng hơn trong hưởng trợ cấp thất nghiệp.

2. Rút ngắn thời gian chờ hưởng trợ cấp

Luật mới tiếp tục giữ nguyên cách tính thời gian hưởng trợ cấp theo số tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp, cứ đủ 12-36 tháng được hưởng 3 tháng trợ cấp, sau đó cứ mỗi 12 tháng được hưởng thêm 1 tháng, tối đa không quá 12 tháng.

Điểm thay đổi đáng chú ý là thời điểm bắt đầu hưởng trợ cấp thất nghiệp được rút ngắn. Theo quy định mới, người lao động sẽ được hưởng trợ cấp từ ngày làm việc thứ 11 kể từ khi nộp đủ hồ sơ, thay vì ngày thứ 16 như trước đây.

Như vậy, thời gian chờ giảm từ 15 ngày xuống còn 10 ngày, giúp người lao động sớm tiếp cận nguồn hỗ trợ tài chính trong giai đoạn khó khăn.

3. Bổ sung hỗ trợ tiền ăn khi tham gia đào tạo nghề

Khoản 4 Điều 37 Luật Việc làm 2025 đã bổ sung thêm quyền lợi cho người lao động tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề. Theo đó, ngoài học phí, người lao động còn được hỗ trợ tiền ăn trong thời gian tham gia khóa học.

Đây là điểm mới mang tính nhân văn, góp phần giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt, tạo điều kiện để người lao động yên tâm học nghề, nâng cao kỹ năng nhằm sớm quay trở lại thị trường lao động.

4. Nới điều kiện hỗ trợ doanh nghiệp đào tạo, giữ chân lao động

Luật Việc làm 2025 cũng mở rộng điều kiện để người sử dụng lao động được hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng nghề cho người lao động trong các trường hợp bị ảnh hưởng đến việc làm như: thay đổi cơ cấu, công nghệ; thiên tai, dịch bệnh; di dời hoặc thu hẹp sản xuất theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền…

Đáng chú ý, luật mới bỏ điều kiện doanh nghiệp phải “không đủ kinh phí” mới được hỗ trợ như quy định cũ. Đồng thời, các trường hợp khó khăn được quy định cụ thể, rõ ràng hơn. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc đào tạo lại lao động, hạn chế tình trạng sa thải ồ ạt.

5. Siết chặt điều kiện không được hưởng trợ cấp thất nghiệp

Một thay đổi quan trọng khác là việc siết chặt đối tượng không được hưởng trợ cấp thất nghiệp. Theo quy định mới, người lao động nghỉ việc khi đủ điều kiện hưởng lương hưu sẽ không được hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Trong khi đó, luật hiện hành chỉ loại trừ trường hợp đã hưởng lương hưu. Quy định mới được đánh giá là chặt chẽ hơn, tránh tình trạng vừa đủ tuổi nghỉ hưu vừa tiếp tục hưởng trợ cấp thất nghiệp.

BLĐ