Đáng chú ý, đây dường như không còn là biến động ngắn hạn mà đang trở thành một xu hướng kéo dài. Theo Tờ Le Monde của Pháp, trong nửa đầu năm 2026, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc bán được khoảng 8,7 triệu xe du lịch, giảm 20,2% so với cùng kỳ năm 2025. Đến tháng 7, doanh số ô tô tại Trung Quốc đã giảm 10 tháng liên tiếp.

Trong 6 tháng đầu năm, doanh số xe sử dụng động cơ đốt trong giảm khoảng 27% trên toàn thị trường. Ngay cả xe năng lượng mới – phân khúc hiện chiếm hơn 60% thị trường – cũng bắt đầu chịu áp lực. Đáng chú ý nhất là BYD, hãng xe điện dẫn đầu Trung Quốc, doanh số tại thị trường nội địa cũng đã giảm tới 45,9%.

BYD, hãng xe số 1 Trung Quốc doanh số trong nước 6 tháng đầu 2026 giảm 45,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Ảnh: NYT.

Điều này cho thấy thị trường ô tô Trung Quốc đang bước vào một giai đoạn co hẹp rõ rệt.

Người Trung Quốc ngày càng thận trọng khi chi tiêu

Theo Le Monde, sự suy giảm của ngành ô tô không thể tách rời tình trạng tiêu dùng yếu đi của nền kinh tế Trung Quốc.

Cuộc khủng hoảng bất động sản, đặc biệt sau sự sụp đổ của Evergrande năm 2021, đã gây tác động lớn tới tài sản và tâm lý của các hộ gia đình. Người tiêu dùng vì thế trở nên thận trọng hơn với những khoản mua sắm lớn.

Thị trường ô tô còn chịu thêm một cú hích bất lợi khi chính phủ Trung Quốc chấm dứt chính sách miễn thuế kéo dài khoảng 10 năm. Từ tháng 1/2026, người mua xe bắt đầu phải chịu lại thuế mua xe, bên cạnh thuế giá trị gia tăng.

Biểu đồ cho thấy sản lượng và lượng xe tiêu thụ trong Quý I/2026 (xanh) đều giảm so với Quý I/2025 (Vàng). Nguồn: Vehicle.

Chính sách này tác động rõ nhất tới các mẫu xe giá rẻ và xe phổ thông – những sản phẩm vốn đã có biên lợi nhuận rất mỏng.

Quá nhiều hãng xe, quá nhiều mẫu xe

Một vấn đề khác của ngành ô tô Trung Quốc là quá nhiều nhà sản xuất và thương hiệu.

Trong nhiều năm, chính quyền trung ương và chính quyền các địa phương Trung Quốc khuyến khích phát triển ngành công nghiệp ô tô. Hệ quả là hàng loạt doanh nghiệp và thương hiệu mới xuất hiện, tạo ra một thị trường có mức độ cạnh tranh đặc biệt khốc liệt.

Số lượng mẫu xe cũng tăng chóng mặt. Chỉ trong nửa đầu năm 2026, thị trường Trung Quốc đã xuất hiện 576 mẫu xe mới.

Các hãng liên tục tung sản phẩm mới với hy vọng giành thêm thị phần. Tuy nhiên, khi ngày càng nhiều mẫu xe mới xuất hiện, thiết kế giữa các thương hiệu cũng trở nên tương đồng, trong khi những đột phá thực sự về công nghệ và sản phẩm lại không nhiều. Kết quả là xuất hiện một nghịch lý: xe ngày càng nhiều nhưng người mua ngày càng ít.

Người mua trong nước ngày càng thận trọng, có tâm lý chờ đợi khi mua xe. Ảnh: Ifeng.

Cuộc chiến giá cả ngày càng khốc liệt

Khi doanh số không đạt kỳ vọng, các hãng xe buộc phải bước vào cuộc chiến cạnh tranh giá. Nếu trước đây chủ yếu là giảm giá trực tiếp, nay các chương trình khuyến mãi trở nên đa dạng hơn: tặng bảo hiểm, tặng trang bị, tặng thiết bị điện tử, cho vay lãi suất thấp hoặc thậm chí 0%, trợ giá khi đổi xe cũ lấy xe mới...

Các doanh nghiệp tìm mọi cách để thuyết phục khách hàng xuống tiền. Nhưng điều này lại tạo ra một vòng xoáy nguy hiểm: giá càng giảm, người tiêu dùng càng có xu hướng chờ đợi. Họ tin rằng nếu hôm nay chưa mua, ngày mai có thể sẽ có một chương trình ưu đãi tốt hơn.

Cuộc chiến giá vì thế không những không nhanh chóng giải quyết tình trạng dư cung mà còn tiếp tục bào mòn lợi nhuận của các nhà sản xuất.

Doanh thu tăng nhưng lợi nhuận lao dốc

Áp lực cạnh tranh khiến tình trạng doanh thu tăng nhưng lợi nhuận giảm xuất hiện ở không ít doanh nghiệp.

Điển hình là trường hợp Great Wall Motor (Trường Thành). Trong nửa đầu năm 2026, doanh thu tại Trung Quốc của hãng tăng 10,6% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận lại giảm tới 61%.

Đây là dấu hiệu cho thấy vấn đề của ngành ô tô Trung Quốc hiện nay không đơn thuần là bán được bao nhiêu xe, mà là bán xe với mức lợi nhuận như thế nào.

Nếu doanh nghiệp phải liên tục giảm giá để giữ thị phần, doanh số có thể vẫn duy trì nhưng khả năng sinh lời sẽ ngày càng suy yếu.

Người mua xe cũng đã thay đổi

Sự thay đổi trong hành vi người tiêu dùng là một yếu tố khác khiến thị trường khó phục hồi. Hiện nay, phần lớn doanh số ô tô Trung Quốc đến từ nhu cầu đổi xe, thay vì những người mua chiếc ô tô đầu tiên.

Nhóm khách hàng trẻ, đặc biệt những người dưới 30 tuổi, được cho là có tâm lý thận trọng hơn đối với triển vọng kinh tế và việc làm. Họ có xu hướng lựa chọn xe đã qua sử dụng hoặc những mẫu xe mới có giá khoảng 200.000 NDT trở xuống.

Nói cách khác, người tiêu dùng không hoàn toàn từ bỏ ô tô, nhưng họ đang giảm ngân sách và trì hoãn quyết định mua.

Xuất khẩu trở thành lối thoát mới

Khi thị trường nội địa ngày càng khó khăn, xuất khẩu đang trở thành hy vọng mới của các hãng xe Trung Quốc. Trong 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu xe du lịch của Trung Quốc tăng tới 71,7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Xuất khẩu trở thành lối thoát để tiêu thụ cho ngành xe hơi Trung Quốc: 6 tháng đầu 2026, lượng xe du lịch xuất khẩu tăng 71,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Ảnh: Creaders.

Các thương hiệu lớn như BYD, Chery và Geely đều ghi nhận mức tăng mạnh tại thị trường nước ngoài. Riêng Geely được cho là có doanh số xuất khẩu tăng tới 158%.

Điều này cho thấy các hãng xe Trung Quốc đang ngày càng phải tìm kiếm tăng trưởng bên ngoài thị trường nội địa – nơi cuộc cạnh tranh đã trở nên quá gay gắt.

“Suy giảm” trở thành từ khóa của năm 2026

Nhìn tổng thể, bức tranh ngành ô tô Trung Quốc năm 2026 có thể được tóm gọn bằng hàng loạt xu hướng: doanh số giảm, nhu cầu yếu, lợi nhuận giảm, xe xăng suy giảm; xe năng lượng mới cũng bắt đầu chịu áp lực; người tiêu dùng thận trọng hơn, còn các nhà sản xuất ngày càng lo lắng.

Sau nhiều năm tăng trưởng mạnh và liên tục mở rộng công suất, ngành ô tô Trung Quốc giờ đây đang phải đối mặt với một bài toán khó hơn nhiều: không phải làm thế nào để sản xuất thêm xe, mà là làm thế nào để bán được xe mà vẫn kiếm được lợi nhuận.

Vì vậy, nếu phải chọn một từ để mô tả thị trường ô tô Trung Quốc năm 2026, đó chính là: suy giảm.

Theo TC VT