Tốc độ tăng nhập khẩu hiện cao hơn xuất khẩu trong 6 tháng đầu 2026, lý giải nguyên nhân tại họp báo thường kỳ Bộ Công thương vừa tổ chức vào chiều 7/7, theo đại diện Cục Xuất nhập khẩu sự gia tăng này chủ yếu xuất phát từ nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên liệu phục vụ sản xuất, đồng thời chịu tác động của biến động giá năng lượng thế giới.

Thông tin tại họp báo cho thấy, kim ngạch nhập khẩu 6 tháng đầu năm tăng 23%, cao hơn mức tăng 21% của xuất khẩu. Phân tích cơ cấu hàng hóa nhập khẩu cho thấy, hai nhóm hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất đều là tư liệu sản xuất.

Cụ thể, nhóm sản phẩm điện tử và linh kiện chiếm khoảng 38% tổng kim ngạch nhập khẩu, trong khi nhóm máy móc, thiết bị và phụ tùng chiếm 12,1%. Theo đại diện Cục Xuất nhập khẩu, việc nhập khẩu tăng mạnh các nhóm hàng này phản ánh nhu cầu chuẩn bị hạ tầng, thiết bị và nguyên liệu cho các dây chuyền lắp đặt, sản xuất trong nước.

Bên cạnh đó, biến động địa chính trị đã tác động rõ nét đến nhóm hàng năng lượng nhập khẩu. Mặc dù lượng xăng dầu nhập khẩu chỉ tăng khoảng 11%, nhưng giá trị kim ngạch lại tăng tới 75%, đạt 5,87 tỷ USD do giá thế giới tăng cao. Giá trị nhập khẩu dầu thô và than đá cũng lần lượt tăng 17% và 21%.

Theo Bộ Công thương, diễn biến này cho thấy áp lực đối với hoạt động nhập khẩu hiện nay chủ yếu đến từ yếu tố giá cả nguyên liệu đầu vào trên thị trường thế giới. Điều này gây áp lực cục bộ lên nhu cầu ngoại tệ nhưng vẫn nằm trong tầm kiểm soát nhờ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và các nguồn thu ngoại tệ khác.

Để duy trì tăng trưởng xuất khẩu và cân bằng cán cân thương mại trong thời gian tới, Bộ Công thương đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó trọng tâm là khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA).

Đại diện Cục Xuất nhập khẩu cho biết, Việt Nam đã chủ trì đàm phán thành công khu vực thương mại tự do với Hiệp hội thương mại tự do châu Âu (EFTA). Nếu được ký kết, đây sẽ là Hiệp định thương mại tự do thứ 18 của Việt Nam, mở thêm cơ hội để hàng hóa Việt Nam mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Song song với đó, hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài sẽ tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật thông tin thị trường, kết nối với các nhà nhập khẩu và thúc đẩy xúc tiến thương mại thông qua các nền tảng thương mại điện tử.

Bộ Công thương cũng sẽ tăng cường kiểm soát gian lận xuất xứ hàng hóa, quản lý chặt chẽ việc cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), đồng thời điều hành sát sao tiến độ nhập khẩu nhóm hàng năng lượng nhằm tránh tình trạng nhập khẩu dồn dập vào thời điểm giá thế giới ở mức cao, gây bất lợi cho nền kinh tế.

Theo đại diện Cục Xuất nhập khẩu, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, việc bảo đảm nguồn cung nguyên liệu, máy móc và thiết bị cho sản xuất vẫn là yêu cầu quan trọng để duy trì đà tăng trưởng của nền kinh tế. Cùng với việc mở rộng thị trường thông qua các FTA và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thương vụ ở nước ngoài, Bộ Công thương kỳ vọng hoạt động xuất nhập khẩu sẽ tiếp tục phát huy vai trò là động lực quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế trong những tháng cuối năm.

Theo BND